Realtime website statisticsrealtime web visitor analytics chat support Sacuudiga oo baaq isku mid ah u diray dalalka Khaliijka oo ku aadan dagaalka Iiraan - Adduun.com
Connect with us
hitsteps realtime visitors dashboard

News

Sacuudiga oo baaq isku mid ah u diray dalalka Khaliijka oo ku aadan dagaalka Iiraan


Riyadh (Adduun.com) Mas’uuliyiin sare oo ka tirsan dowladda Sacuudi Carabiya ayaa muujiyay carro xooggan oo ku aaddan baaxadda iyo xilliga ay kusoo beegmeen duqeymihii Mareykanka iyo Israa’iil ay ku qaadeen Iiraan, iyadoo Boqortooyadu ay xulafadeeda Khaliijka ugu baaqday inay ka fogaadaan qaadashada tallaabo kasta oo keeni karta in xukuumadda Tehran ama kooxaha gacan-saarka la leh ay aargoosi buuxa sameeyaan, taas oo gobolka ku riixi karta dagaal baahsan.

Labo ilo-wareed oo Carbeed ayaa u sheegay wargeyska Middle East Eye in Dhaxal-sugaha Sacuudiga, Maxamed bin Salmaan, uu farriintan u gudbiyay madaxda dalalka Baxreyn, Kuweyt, Qatar iyo Isutagga Imaaraadka Carabta maalintii Sabtida.

Tani ayaa dhacday wax yar uun kadib markii Wasaaradda Arrimaha Dibadda ee Sacuudigu ay si rasmi ah u cambaareysey weeraradii aargoosiga ahaa ee Iiraan ay ku garaacday dalalka Carabta.

Ilo-wareedyada ayaa xusay in wada-hadalladan ay ahaayeen kuwo kooban, balse uu jiro is-afgarad soo baxaya oo ah in aargoosiga Iiraan uu ahaa mid ka daciifsan sidii la filayay, isla markaana ay tahay in waddamada Khaliijku ay iska ilaaliyaan ficil toos ah oo kicin kara carada Tehran.

Aragtidan ayaa mar kale la xoojiyay markii Wasiirka Arrimaha Dibadda ee Sacuudiga, Amiir Faysal bin Farxaan, uu khadka taleefanka kula xiriiray dhiggiisa dalalka gobolka. Wadahadalladaas ayaa diiradda lagu saaray baaq ku aaddan dejinta xiisadda iyo in la mideeyo mowqifyada siyaasadda arrimaha dibadda ee lixda waddan ee Golaha Iskaashiga Khaliijka (GCC), si looga hortago in dal gaar ah uu qaato go’aan ka baxsan is-afgaradka guud.

Sida ay ilo-wareedyadu sheegeen, wadahadalka dhexmaray Maxamed bin Salmaan iyo Madaxweynaha Imaaraadka Maxamed bin Saayid, oo bilooyin isku khilaafsanaa dagaallada Yemen iyo Suudaan, ayaa tusaale cad u ah sida jawaabta Iiraan ee weeraradii Mareykanka iyo Israa’iil ay u gilgishay gobolka.

In kasta oo Riyadh horay loogu sii wargeliyay weeraradan, haddana Boqortooyada oo dhaliilo kala kulmaysay Washington sababo la xiriira khilaafkeeda diblamaasiyadeed ee Imaaraadka, ayaa dooratay in aysan ka hor-imaan fikirka guud ee Aqalka Cad.

Tan iyo markii Madaxweyne Trump uu xafiiska ku soo laabtay sanadkii hore, Ra’iisul Wasaaraha Israa’iil Benjamin Netanyahu ayaa laba-laabay ololihiisa fagaaraha ah ee uu Mareykanka ugu baaqayo inuu duqeeyo Iiraan, taas oo uu u arko khatar ku wajahan jiritaanka dalkiisa.

Ololahan ayaa sii xoogeystay kadib dagaalkii 12-ka maalmood ahaa ee sanadkii hore, markaas oo Israa’iil ay weerar lama filaan ah ku bur-burisay xarumo milateri iyo kuwa nukliyeer oo ku yaalla Iiraan, isla markaana ay dishay saraakiil, saynisyahano iyo siyaasiyiin caan ah.

Qaadidda weerarkan Sabtidii dhacay ayaa, sida uu xusay mid ka mid ah ilo-wareedyada, muujinaysa in Aqalka Cad uu iska indho-tiray digniinaha kasoo yeerayay xulafadiisa gobolka, xitaa iyadoo ay u muuqatay in heshiis la gaari rabo.

Wasiirka Arrimaha Dibadda ee Cumaan, Badr al-Busaidi, oo door muhiim ah ku lahaa wadahadallada looga hortagayay dagaalka, ayaa markiiba muujiyay sida uu uga xun yahay duqeymahan, isagoo si maldahan u shaaciyey in Israa’iil ay Washington ku jiiday dagaal.

“Danta Mareykanka iyo nabadda caalamkaba kuma jirto arrintan. Waan u duceynayaa dadka rayidka ah ee dhibbanayaasha noqon doona. Waxaan ugu baaqayaa Mareykanka inuusan intan kasii dhex-galin. Kani ma ahan dagaalkiinna,” ayuu yiri al-Busaidi.

Maalin ka hor dagaalka, wasiirku wuxuu ammaanay horumarka laga sameeyay wadahadallada, isagoo tilmaamay muhiimadda ay leedahay in la tirtiro kaydka macdanta la tayeeyay si looga hortago sameynta hub nukliyeer ah.

‘Walaac qoto-dheer’ iyo arrimaha Yemen

Mid ka mid ah ilaha xog-ogaalka ah ee Khaliijka ayaa u sheegay warbaahinta Middle East Eye in Sacuudigu uu “si weyn uga xumaaday” qaabka loo maareeyay weerarkan.

Ilo-wareedka ayaa xusay in Riyadh ay aaminsan tahay in faragelin kasta oo milateri oo dal Khaliijka ah uu ku sameeyo Iiraan ay dagaalka kusoo jiidi karto kooxda Xuutiyiinta Yemen. “Cabsidayada ugu weyn hadda waa in Tehran ay xiisaddan u adeegsato marmarsiiyo ay ku fasaxdo shabakaddeeda wakiilada ah,” ayuu yiri sarkaalkan.

Xuutiyiinta, oo joojiyay weeraradii badda cas kadib heshiis ay la galeen maamulka Trump, ayaan wali si rasmi ah uga hadlin xaaladda. Hesham Alghannam, oo ah falanqeeye dhanka difaaca oo fadhigiisu yahay Riyadh, ayaa sheegay in ay muhiim tahay in Sacuudigu uu ilaashado dhex-dhexaadnimadiisa si uu Xuutiyiinta uga dhaadhiciyo in aysan dagaalka soo gelin.

“Haddii ay dareemaan in Riyadh ay si aamusan isaga fogeynayso isbaheysiga ka dhanka ah Iiraan, waxaa laga yaabaa inay iyaguna dib isku celiyaan,” ayuu yiri Alghannam. Sidoo kale, cilmi-baare Cabdulcasiis Alghashian ayaa xaqiijiyay in Sacuudigu uu ka carooday go’aanka lagu weeraray Iiraan, uuna sameeyay wax kasta oo uu uga hortagi karay.

Cadaadiska iyo ‘diidmada qasabka’

In kasta oo dalalka Khaliijku ay doorbidayaan dhex-dhexaadnimo, weerarada Iiraan ay ku beegsatay goobo ay ka mid yihiin dekedda Jebel Ali iyo hoteelka caanka ah ee Fairmont ee Dubai ayaa dhalin kara isbeddel istaraatiijiyadeed.

Firas Maksad, oo ka tirsan Eurasia Group, ayaa ka digay in Iiraan ay dalalka GCC ku riixayso in ay go’aano adag qaataan, taas oo keeni karta in ay Mareykanka u oggolaadaan in uu dhulkooda ka qaado weeraro.

Wasiirul-dowlaha Imaaraadka u qaabilsan Iskaashiga Caalamiga, Reem Al Hashimy, ayaa muujisay in dalkeedu uusan doonayn in dhulkiisa loo adeegsado weerar ka dhan ah Iiraan, balse ay arrintu isbeddeli karto haddii Iiraan ay sii waddo aargoosiga. “Kubaddu hadda waxay ku jirtaa garoonka Iiraan,” ayay u sheegtay CNN.

Ugu dambayn, Ra’iisul Wasaarihii hore ee Qatar, Xamad bin Jaasim bin Jaber Al Thani, ayaa ugu baaqay dalalka Khaliijka in aysan ku dhicin dabin dagaal oo toos ah, isagoo ka digay in isku-dhac dhexmara iyaga iyo Iiraan uu dhiig-bax ku ridi doono dhaqaalahooda, fursadna siin doono awoodo kale.

“Dalalka Golaha ma haystaan waddo aan ka ahayn in ay gacan midaysan ku wajahaan gardarro kasta, iyagoo diidaya isku-day kasta oo qasab ama madax-maraan ah,” ayuu yiri.

Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Advertisement

More in News

hitsteps realtime visitors dashboard