Qudus (Adduun.com) – Dalalka Qatar, Urdun, Indonesia, Turkiga, Pakistan, Sacuudi Carabiya, Masar iyo Isu-tagga Imaaraadka Carabta ayaa si adag u cambaareeyay go’aanka Israa’iil ay ku xirtay Masjidka Al-Aqsa inta lagu guda jiro bisha barakeysan ee Ramadaan, taas oo gashay maalintii 12-aad oo xiriir ah.
Bayaan ay si wadajir ah u soo saareen wasiirrada arrimaha dibadda ee siddeeddan dal ee Carabta iyo Islaamka ayaa lagu sheegay in xayiraadaha ay Israa’iil ku soo rogtay Falastiiniyiinta, kuwaas oo ka hor istaagaya gelitaanka magaalada qadiimiga ah ee Qudus iyo goobaha cibaadada, ay yihiin “xadgudub qaawan.”
Dalalkan ayaa tallaabadaas ku tilmaamay mid si toos ah uga hor imanaysa sharciga caalamiga ah, gaar ahaan sharciga bini’aadantinimada, isla markaana wax u dhimaysa xaaladdii taariikhiga iyo sharciga ahayd ee hore u jirtay, iyo qaanuunka oggolaanaya in si xor ah loo booqdo goobaha cibaadada.
“Wasiirradu waxay si cad u xaqiijiyeen inay si buuxda u diidan yihiin, isla markaana u cambaareynayaan tallaabadan sharci darrada ah ee aan wax cudur-daar ah lahayn, iyo sidoo kale ficillada daandaansiga ah ee ay Israa’iil ka waddo Masjidka Al-Aqsa / Xaramka Shariif iyo kuwa ka dhanka ah cibaadeystayaasha,” ayaa lagu yiri bayaanka.
Waxay sidoo kale hoosta ka xariiqeen in Israa’iil aysan wax madaxbannaani ama maamul sharci ah ku lahayn Qudusta la haysto iyo goobaha barakeysan ee Islaamka iyo Masiixiyiinta.
Maamulka masjidka iyo baaqa beesha caalamka
Bayaanka ayaa intaas ku daray in dhul-weynaha Masjidka Al-Aqsa uu si gaar ah u leeyahay Muslimiinta, isla markaana Waaxda Awqaafta Qudus iyo Arrimaha Masjidka Al-Aqsa — oo hoostagta Wasaaradda Awqaafta iyo Arrimaha Islaamka ee Urdun — ay tahay hay’adda kaliya ee sharci ahaan u leh maamulka masjidka.
“Wasiirradu waxay ugu baaqeen Israa’iil, oo ah quwadda haysata dhulkaasi, inay si degdeg ah u joojiso xiritaanka albaabbada Masjidka Al-Aqsa, isla markaana meesha ka saarto xayiraadaha lagu soo rogay gelitaanka Magaalada Qadiimiga ah ee Qudus, kana waantowdo carqaladeynta Muslimiinta cibaadeysanaya ee tagaya masaajidka,” ayaa lagu yiri bayaanka.
Sidoo kale, dalalkan ayaa beesha caalamka ugu baaqay inay cadaadis ku saarto Israa’iil si ay u joojiso “xadgudubyadeeda joogtada ah.”
Doodda Israa’iil iyo jawaabta Falastiiniyiinta
Ciidamada Israa’iil ayaa dhankooda xayiraado adag ku soo rogay cibaadeystayaasha iyo isu-socodka Magaalada Qadiimiga ah, iyagoo sabab uga dhigaya tallaabooyin “ammaan” oo ay sheegeen inay la xiriiraan dagaalka socda ee ka dhanka ah Iiraan.
Hase yeeshee, Wasaaradda Arrimaha Dibadda ee Falastiin ayaa Arbacadii sheegtay in xiritaankan sii socdaa uu caddeynayo in siyaasadahaasi ay yihiin “xadgudub cad oo ka dhan ah xuquuqda Falastiiniyiinta,” sida ay ku warrantay wakaaladda wararka Falastiin ee WAFA.
Dhinaca kale, ururka Xamaas ayaa isna cambaareeyay xiritaanka joogtada ah ee masjidka, isagoo Talaadadii sheegay in tallaabadan ay abuureyso “tusaale taariikheed oo halis ah” iyo “xadgudub qaawan” oo ka dhan ah xorriyadda cibaadada.
